Odtłuszczanie mleka w zakładzie mleczarskim

Jak przebiega odtłuszczanie mleka w separatorze? Wyjaśniamy, czym różni się separacja od standaryzacji oraz co dzieje się z mlekiem i śmietanką w dalszych etapach produkcji.

Odtłuszczanie mleka w zakładzie mleczarskim – jak działa separacja i co dzieje się z produktem dalej?

Odtłuszczanie mleka polega na oddzieleniu śmietanki od mleka za pomocą separatora wirówkowego. W wyniku procesu powstają dwa strumienie: mleko odtłuszczone oraz śmietanka. Mogą one zostać wykorzystane osobno lub ponownie połączone w kontrolowanych proporcjach, aby uzyskać mleko o określonej zawartości tłuszczu. Ten drugi etap nazywa się standaryzacją.
Separacja jest tylko częścią linii mleczarskiej. Znaczenie mają także transport produktu do separatora, kierowanie obu strumieni po rozdzieleniu, kontrola temperatury, dalsza obróbka oraz możliwość skutecznego mycia instalacji.

Na czym polega odtłuszczanie mleka?

Tłuszcz mleczny występuje w postaci kuleczek rozproszonych w mleku. W separatorze wirówkowym produkt trafia do szybko obracającego się bębna. Pod wpływem siły odśrodkowej frakcje o różnej gęstości rozdzielają się: powstaje strumień mleka odtłuszczonego i strumień śmietanki.
Skuteczność separacji zależy m.in. od właściwości mleka, temperatury procesu, natężenia przepływu oraz parametrów pracy separatora. Nie ma więc jednej nastawy odpowiedniej dla każdej linii i każdego surowca.

Czym różni się odtłuszczanie od standaryzacji mleka?

Odtłuszczanie rozdziela mleko na dwa strumienie. Standaryzacja ustala docelową zawartość tłuszczu w produkcie. Po separacji część śmietanki można w kontrolowanej ilości dodać z powrotem do mleka odtłuszczonego. Pozwala to uzyskać skład odpowiadający wymaganiom konkretnego produktu.
W linii technologicznej trzeba zatem uwzględnić zarówno sam separator, jak i sposób prowadzenia, pomiaru oraz regulacji przepływu mleka i śmietanki. Przy projektowaniu lub modernizacji instalacji pomocne mogą być odpowiednio dobrane zawory procesowe, które kierują strumienie produktu do kolejnych etapów.

Co dzieje się z mlekiem po separacji?

Dalsza droga zależy od tego, jaki produkt ma powstać. Mleko odtłuszczone może być przeznaczone do dalszego przetwarzania lub wykorzystane do standaryzacji. Śmietanka może stanowić surowiec do produkcji innych wyrobów mleczarskich.
Jeżeli produkt po standaryzacji ma zostać poddany homogenizacji, jest to osobny proces. Homogenizacja zmniejsza wielkość kuleczek tłuszczu w mleku i pomaga ograniczyć ich późniejsze wydzielanie się na powierzchni. Nie zastępuje separatora i nie służy do odtłuszczania mleka. W ofercie OptiFlow znajdują się homogenizatory do zastosowań mleczarskich, dobierane do produktu i wymagań procesu.

Jakie elementy linii współpracują z procesem separacji?

Separator wykonuje rozdział mleka i śmietanki, ale oba strumienie muszą być bezpiecznie doprowadzone i odprowadzone. Dobór pozostałych urządzeń zależy m.in. od wydajności linii, właściwości produktu, wymaganych parametrów przepływu oraz sposobu mycia instalacji.
W transporcie mleka i innych płynnych produktów mleczarskich zastosowanie znajdują odpowiednio dobrane pompy procesowe. W zależności od zadania mogą to być na przykład pompy odśrodkowe. Ich rola polega na zapewnieniu przepływu produktu w instalacji — sam proces oddzielania tłuszczu zachodzi w separatorze.
Istotne są również zawory procesowe, które pozwalają kierować mleko i śmietankę odpowiednimi drogami. Ostateczny dobór armatury powinien uwzględniać układ konkretnej linii, jej tryby pracy oraz wymagania higieniczne.

 

Dlaczego warto kontrolować ilość tłuszczu po separacji?

Zawartość tłuszczu w mleku surowym nie jest zawsze jednakowa. Kontrola parametrów po separacji i standaryzacji pomaga utrzymywać powtarzalny skład wyrobu. Pozwala też ocenić, ile tłuszczu pozostaje w mleku odtłuszczonym, a ile trafia do strumienia śmietanki.
Dlatego skuteczności procesu nie ocenia się wyłącznie na podstawie pracy separatora. Liczy się również stabilność przepływu, pomiar, regulacja oraz prawidłowe działanie pozostałych elementów instalacji.
Prawidłowo prowadzona separacja wymaga spojrzenia na całą drogę produktu: od doprowadzenia mleka do separatora, przez rozdzielenie i standaryzację, po dalszą obróbkę oraz mycie instalacji. Jeśli planujesz budowę lub modernizację linii mleczarskiej, skontaktuj się z OptiFlow. Pomożemy dobrać rozwiązania procesowe do rzeczywistych parametrów produktu i potrzeb zakładu.